گفتگویی درباره کلیات هومیوپاتی
ساعت ۱۱:٥٤ ‎ب.ظ روز ۱۳٩۱/٢/۱٩   کلمات کلیدی:

 

در ابتدا می‌خواستم یک تعریفی از هومیوپاتی داشته باشید و این که این کلمه، به چه معناست و چه طور شکل گرفته است؟

هومیوپاتی، یک نوع روش درمانی از شاخه علوم کل‌نگر است که از اواخر قرن هجده میلادی، از سوی دانشمندی آلمانی‌تبار، به نام ساموئل هانمن، پایه‌گذاری شده است. هانمن، یک دانشمند و پزشک بود؛ امّا با توجّه به روش‌های درمانی تهاجم‌گونه آن زمان که از داروهای خیلی تلخ استفاده می‌کردند و یا خونگیری‌های خیلی وحشتناکی را انجام می‌دادند، از طبابت، دست کشید. او پس از تحقیقاتی که انجام داد، به این نتیجه رسید که وقتی فردی که مالاریا دارد، از گیاه گنه‌گنه استفاده کند، علائم بیماری‌اش بهبود پیدا می‌کند؛ امّا فردی که سالم است، با مصرف همان گیاه، دچار علائم مشابه مالاریا می‌شود. از همین جا، او به مشابهت بین گنه‌گنه با بیماری مالاریا پی برد و فهمید که مصرف بسیار کم از این گیاه، باعث درمان بیماران می‌شود. هومیوپاتی، از دو واژه «هومو» به معنای «یکی و مشابه» و «پاتی» به معنای «درد و رنج» تشکیل شده است. به معنای دیگر، در هومیوپاتی، از مادّه‌ای که همدرد با بیمار است، برای درمان او استفاده می‌شود. به عبارتی، در این شیوه درمانی، فرد بیمار ـ یعنی کسی که بدنش از تعادل خارج شده و علائم منفی پیدا کرده است ـ، با دارویی که دقیقاً همان نشانه‌های منفی را در اشخاص سالم تولید می‌کند، مورد مداوا قرار می‌گیرد. به هومیوپاتی، «مشابه‌درمانی» هم گفته می‌شود. بعدها، هانمن و پیروانش با استفاده از موادّ طبیعی و به کارگیری آن، روی افراد سالم، این روش را توسعه دادند؛ به گونه‌ای که در ابتدای قرن نوزده میلادی، هومیوپاتی، یک روش درمانی رایج در اروپا و امریکا به حساب می‌آمد. در اواخر قرن نوزده میلادی، صد بیمارستان و 22 مدرسه و هزار داروخانه هومیوپاتی در امریکا وجود داشت؛ ولی بعدها با گسترش پزشکی رایج (که روشی شیمیایی است)، این روش درمانی، به حاشیه رانده شد تا آن که مجدّداً در دهه 1970م، در نتیجه دامنه‌دار شدن عوارض درمان‌های شیمیایی، مطرح گردید و مورد توجّه «سازمان غذا و داروی امریکا» و «سازمان بهداشت جهانی» و «سازمان بهداشتی ـ درمانی اروپا» قرار گرفت.

موادّ تشکیل‌دهنده داروهای هومیوپاتی از چیست و چه طور این داروها تهیه می‌شوند؟

هومیوپاتی، یک روش درمانی کاملاً تجربی است که حدود هشتاد درصد منشأ گیاهی، دوازده درصد معدنی، تعدادی هم منشأ جانوری دارد. حدود سه هزار نوع دارو در هومیوپاتی وجود دارد که بیشتر آنها دارای منشأ گیاهی هستند؛ ولی روش درمان از طریق هومیوپاتی، با روش درمان طبّ گیاهی، متفاوت است، به طوری که در هومیوپاتی، داروها، به شکل بسیار رقیق شده، استفاده می‌شوند و این، با طبّ گیاهی، بسیار متفاوت است.

به طور کلّی می‌توان چنین گفت که داروهای هومیوپاتی، دو ویژگی منحصر به فرد دارند:

1. رقیق شده‌اند، یعنی این که گاهی صدها بار، آن گیاه خاص و یا مواد خاص را با الکل یا آب، رقیق می‌کنند و تکان می‌دهند تا اثر سمّی آن مادّه را از بین ببرند و علائم مثبت و اثر مثبت آن را نگه دارند. بر اساس قانون مشابهت (این که مشابه، مشابه خودش را درمان می‌کند)، دارو، کاملاً مشابه نشانه‌های بیماری فرد و خود شخصیت فرد بیمار است. این مشابهت، فقط در یک حوزه نیست و هم جسم و هم ذهن را در بر می‌گیرد و به این دلیل، به آن، یک روش درمانِ کل‌نگر می‌گویند.

ایا می‌توان به نتیجه‌بخش بودن این نوع درمان، اطمینان داشت؟

بله. تحقیقات زیادی در دنیا انجام شده که دلالت بر سودمندی این روش درمانی دارد و همان طور که گفته شد، با روش شیمیایی که عوارض جانبی بسیاری دارد، خیلی متفاوت است. این روش، نه تنها هیچ گونه عارضه جانبی ندارد، بلکه همانند احادیث دینی، بیماری را برای بدن مفید می‌داند؛ چون باعث بیرون ریختن امراض فرد و رساندن او به نقطه تعادل می‌شود و با استفاده از موادّ کاملاً طبیعی، اثر درمانی خود را بر روی امراض روانی و جسمی در افراد مختلف، نشان داده است؛ در حالی که پزشکی رایج، با انواع داروهای شیمیایی، آن را سرکوب کرده و بدتر آن، بیماری را در فرد، مزمن و ریشه‌ای‌تر و به سطح ذهنْ وارد می‌کند.

در مقایسه با روش درمان شیمیایی، درمان هومیوپاتی که منشأ طبیعی دارد، چه طور عمل می‌کند؟

درمان شیمیایی، جزو علوم جزءنگر است که بر اساس دیدگاه نیوتونی‌ـ‌دکارتی، به انسان، همانند ماشین می‌نگرد. در این دیدگاه، پزشک، همانند یک مکانیک، به انسان نگاه می‌کند و بدنش را ارزیابی می‌کند. او می‌خواهد فقط کانون بحران (بیماری) را پیدا کند و با استفاده از داروهای شیمیایی، آن را درمان کند و اگر نتیجه نگیرد، با تیغ جرّاحی، وارد صحنه می‌شود. در واقع، روش شیمیایی، نشانه‌های بیماری را سرکوب می‌کند و هیچ توجّهی به خود فرد بیمار ندارد. بر خلاف این روش، هومیوپاتی، خودِ بیمار را مورد توجّه قرار می‌دهد و مداوا می‌کند، نه بیماری او را. دیدگاه هومیوپاتی، یک دیدگاه کل‌نگرانه به بیمار و به بیماری است، به این معنا که به دنبال پیدا کردن ریشه‌های بیماری است و با اهمّیتی که به بیمار می‌دهد، سعی می‌کند به تقویت انرژی او بپردازد و او را به تعادل برساند.

فرمودید که داروهای هومیوپاتی، منشأ طبیعی دارند. ایا بین هومیوپاتی و سنگ‌درمانی ـ که این روزها گاهی می‌شنویم ـ، ارتباطی وجود دارد؟

سنگ‌درمانی هم یک نوع درمان طبیعی است که مانند هومیوپاتی، حالت کل‌نگر دارد. مثلاً برای یک بیمار، از سنگ خاصی استفاده می‌شود که در نقاط خاصّی از بدن او اثر می‌گذارد. در بعضی موارد، سنگ خاصی را در آب می‌گذارند و از آب آن می‌خورند و برای درمان مشکلات جسمی و روحی استفاده می‌کنند. البته این روش، به خاطر عدم تحقیقات کافی در مورد آن، خیلی اثبات شده و قطعی نیست؛ ولی دیده شده که در تمدّن‌های قدیم بشری، از آن استفاده می‌شده است. در رابطه با سنگ‌درمانی، در دین اسلام هم روایات زیادی وجود دارد. البته تفاوتی بین سنگ‌درمانی امروزی، با سنگ‌درمانی دینی وجود دارد و آن، این است که در سنگ‌درمانی‌ای که در روایات دینی آمده، ظاهراً زمان هم مطرح است. مثلاً سنگی خاص (مثل فیروزه یا عقیق) را باید در ساعت خاصی از روز یا شب، مصرف کرد تا اثر درمانی داشته باشد؛ ولی امروزه، این مسئله مطرح نیست و متأسّفانه، هنوز بر روی این مورد، کاری انجام نشده است.

ایا بین علوم کل‌نگر (مثل هومیوپاتی) و حوزه دین، ارتباطی وجود دارد؟

بله. بین دین و این روش درمانی و کلّاً علوم کل‌نگر، ارتباط زیادی وجود دارد. خیلی از روایات دینی ما به روشی که هومیوپاتی قبول دارد، اشاره کرده‌اند و ارتباط آن با حوزه دین، در این است که دین هم، حالت کل‌نگر دارد و انسان را در ارتباط دائم با کلّ هستی می‌داند. مثلاً در دین اسلام، در مورد فواید تب و زُکام، زیاد صحبت شده است. در این دیدگاه، بیمار، منزلت بسیار دارد؛ چون بیماری‌، تمام علائم منفی فرد بیمار را بیرون می‌ریزد. حدیثی در این زمینه از پیامبر (ص) هست که می‌فرماید: «بهشت، منزلتی است که هیچ کس به آن نمی‌رسد، مگر این که بلایی به وی برسد».1 هومیوپاتی، بیرون ریختن علائم برای رسیدن به تعادل است. دین هم معتقد به نظام تعادل است. در دیدگاه دینی، بیماری، خوب و بیمار، محترم است. این دیدگاه، معتقد است که علائم بیماری حاد را نباید سرکوب کرد و بیماری را برای تعالی بشر می‌داند. روایتی از امام باقر (ع) نیز هست که می‌فرماید: «در انسانی که بیمار نشود، خیری نیست».2 مثلاً در روایات دینی داریم، کسی که دچار تب و لرز شده، از شلغم (که یکی از داروهای هومیوپاتی است) استفاده کند. در جای دیگر، در قرآن آمده که «خدا، هیچ وقت به بنده‌اش بد نمی‌کند، مگر این که نفس انسان به خودش بد کند».3 هومیوپاتی نیز در راستای این ایه، فضایی در اختیار بشر قرار داده که وقتی به آن عمیق نگاه شود، حقیقتی در آن مشاهده خواهد شد که انسان را یک موجود دینامیک و پویا می‌داند که با همه جنبه‌های وجودی خود، با هستی در ارتباط است و همه خلقت و طبیعت برای رسیدن انسان به تعادل در تلاش‌اند، مگر این که خود انسان، این نظم و تعادل را به هم بزن./

. برگرفته از گفتگو با دکتر حسین عزیزی اشکدانی، )پزشک هومیوپات(

منبع:www.hawzah.net/hawzah/Magazines/MagArt.aspx