داروشناسی در احیاء قلبی ریوی مغزی

این مطلب توسط دوست عزیزم آقای وحدت در بیمارستان فارابی مشهد تهیه و تدوین شده است. (دیماه 1385)

آدرنرژیک

نوع ناقل شیمیایی

سیستم

عصبی اتونومیک

 

 

 

کولینرژیک

سمپاتیک

آناتومی

پاراسمپاتیک

 

آلفا 1 عضلات صاف ، غدد

آلفا

 

سمپاتیک

آلفا 2   پیش سیناپسی ، عضلات صاف

بتا1  عضله قلب ، ژوگستا گلومرول

بتا

بتا 2  عضلات صاف ، برونشها

موسکارینی      عضلات صاف ، غدد ، قلب

پاراسمپاتیک

نیکوتینی        گیرنده های عصب و عضله مخطط

 

 

آدرنالین ، نوراپینفرین    BP↑

فنیل افرین رینوره

آلفا1

آلفا

 

 

 

داروهای سمپاتو میمتیک

 

سمپاتیک

 
 

کلونیدین، متیل دوپا BP↓

آلفا2

 
 

دوپامین ، دوبوتامین ، اپینفرین

 ( اثر کرونوتروپیک و اینوتروپیک)

بتا1

بتا

 

ایزوپرترنول(محرک تنفسی) ، سالبوتامول ، سالمترول Servent

بتا2

 

 

بتانکول (احتباس مدفوع، احتباس ادراری)

پیلوکارپین ، سمهای ارگانو فسفره

موسکارینی

داروهای پاراسمپاتومیمتیک

فعالیت پاراسمپاتیک

 

محرکهای گانگلیونی

 

فنوکسی بنزامین

فنتول امین

پرازوسین (اختصاصی)

آلفا1

آلفا

 

داروهای سمپاتولیتیک (آنتی آدرنرژیک)

یوهمبین (اختصاصی)

آلفا2

 

ایندرال

آتنولول،متورال،کارویدیلول

بتا1

بتا

ایندرال، متورال وابسته به دوز 200mg

بتا2

 

 

آتروپین     CV  ←

اسپری آتروونت  RS

هیوسین   GI

موسکارینی

داروهای پاراسمپاتولیتیک

(آنتی کولینرژیک)

 

تریمتافان(ضدهایپرتانسیون بدخیم)

مهارکننده های گانگلیون

 

 

نیکوتینی

سوکسینیل کونیل

دپلاریزان

مهارکننده های نورو موسکولار

توبرکورارین

غیر دپلاریزان

پان کورونیوم

 

داروهای ضد آریتمی

 

 

IA : کینیدین ، پروکائین آمید

                                                               I.                        بلوک کننده های کانال سدیم

 

 

IB : لیدو کائین

 

 

IC : فلکائینید

 

 

ایندرال  ، اسمولول ، سوتالول

                                                                 II.                             بلوک کننده های  بتا

 

 

آمیودارون ، بریتیلیوم

                                                               III.                         بلوک کننده های پتاسیم

 

 

وراپامیل ( Ca فعال و غیر فعال) ، دیلتیازیم

                                                              IV.                          بلوک کننده های کلسیم

 

               

 

 

 

 

 

 

توجهات و نکات پرستاری

مقدار

کاربرد بالینی

مکانیزم اثر

شکل مورد استفاده

دارو

>اطمینان از صحت IV- line

>عدم تزریق محلولهای قلیائی مانند بیکربنات بطورهمزمان

>تداخل با آمینوفیلین و بیکربنات در سه راهی آنژوکت

>از طریق لوله تراشه با دو برابر دوز قابل تزریق است

>آمپول باید دور از نور آفتاب اشد

>در صورت استفاده از محلول 1000/1 در احیاء باید با 10 cc نرمال سالین رقیق شود.(بلوس دارو باید با محلول 10000/1 باشد).

>کنترل احتباس ادراری به علت انقباض اسفنگتر داخلی مـ‍ثانه

1mg/q 3-5 Min(1/1000)

آسیستولی - PEA

اثر بر گیرنده های α ،β1 ، β2

Amp 1mg/cc(1/1000)

اپینفرین

> از طریق لوله تراشه قابل تجویزاست.

> با محلولهای قلیایی تزریق نشود.

> دوز کمتر از 0/75       اثر عکس دارد

>حداکثر با 10 سی سی آب استریل رقیق شود.

>-سونداز وکنترل از نظر احتباس ادراری و مدفوع

 

1mg : IV/q3 –5Min

Max : 0/04 mg/kg(2-3mg)

-                                   برادیکاردی سینوسی

-                                   آسیستولی

-                                   ریتم جانکشنال

- آنتی کولینرژیک

- آنتاگونیست Ach

- بلوک کننده گیرنده های موسکارینی

Amp 0/5 mg/1cc

آتروپین

>از محلول D/W استفاده شود.

>با فنی توئین تداخل و ناسازگاری دارد.

>پروکائین آمید و فنی توئین اثرات تضعیف کننده قلبی را زیاد مینماید.

>در سالمندان و CHF از حد اقل دوز استفاده شود.

 

1-1/5 mg/kg/q3 –5min

Max : 3mg/kg

دوز نگهدارنده 1-4 mg / min

VT    / VF / PVC

جلوگیری از VT ، VF

بلوک کننده کانالهای   Na  فعال شده و غیر فعال شده

Amp 1%  . 2%

1% = 50meq/5cc

2% = 100meq/5cc

لیدوکائین

>دوز دارو با هدف درمانی مطابقت داشته باشد.

> از صحت  IV-line وعدم نشت دارو مطمئن شوید.

از ورید بزرگ استفاده نمائید.

> از نور محافظت شود.

>-مدت زمان پایداری در دمای اتاق 6 ساعت

 

> در صورت نشت دارو فنتولامین سیلات 10 – 5 mg استفاده شود.

> با محلولهای قلیاییمانند بیکربنات بی اثر میشود.

D1 : Renal 1-5 μg/kg/min

β1: Cardial 5 –10 μg/kg/min

α1: Vasospasm 10 –20 μg/kg/min

Max : 30 – 50 μg/kg/min

برای کنترل برونده قلبی و کنترل وضعیت هموداینامیک و شوک قلبی

محرک قلبی ، عروقی ، کلیوی، (وابسته به دوز) کرونوتروپ و اینوتروپ +

Amp  200mg/5cc

دوپامین

>همانند دوپامین است.

2/5 –10

μg/kg/min

Max : 40 μg/kg/min

درمان نارسائی حاد قلبی پس از MI

محرک گیرنده β1 افزایش دهنده برونده قلبی α، β1>β2

Amp 250 mg/ vial

دوبوتامین

>کنترل وضعیت همو داینامیک و الکتریکال قلب ، اندازه BP, HR, QT

>در بلوک درجه 2و 3 کنتراندیکاسیون دارد.

>باعث ایجاد هیپر و پیپو تیروئیدی

>باعث فیبروز ریوی میشود . مراقب مسمویتهای ریوی باشید.( دیس پنه ، تاکی پنه)

>غلظت محلول انفوزیون در صورت بیشتراز یک ساعت بیشتر از 2mg/cc نباشد.

>ترجیحا" با محلول قندی رقیق شود

>ایجاد پیگمانتاسیونهای قهوای ( آبی خاکستری میکند)

1050 mg : 24 h

60 mg : 10 min

360 mg : 6h

540 mg : 18 h

VF مقاوم به درمان ، VT بدون نبض

آریتمی های بطنی و PVC های علامت دار

ضد آریتمی : کلاس III بلوک کننده کانال پتاسیم بر روی کانالهای Na-K موثر است.

کاهش هدایت Avnode

کاهش فعالیت SAnode

Amp 150mg/3cc

آمیودارون

>دوز اولیه بلوس در VF را در عرض 15 ثانیه  میشود تزریق کرد.

>به علت خاصیت سمپاتو میمتیک در استفاده اول مراقب آریتمی های جدید باشید.

>دوز بعدی ترجیحا" با D/W5%/50cc رقیق ودر عرض 10 –15 min تزریق شود.

5-10 mg/kg : q15min

دوز نگهدارده : 1-2 mg/min

VF, VT مقاوم به درمان

اثر مستقیم روی قلب ، پیشگیری از آزاد شدن NE و حفظ NE در فضای سیناپسی ، ضد اریتمی بطنیVT, VFمقاوم به درمان ، ضد آریتمی کلاس III طولانی کردن پتانسیل عمل در سلولهای ایسکمیک  

Amp 100mg/2cc

500mg/10cc

بریتلیوم توسیلات

> کنترل BP و وضعیت هموداینامیک

> کنترل RR و QTاینتروال

> کنترل شدید QRSدر هنگام استفاده همزمان با آمیودارون

100mgq 5 min با سرعت 25 – 50mg/min یا 1gr تزریق شود.

دوز نگهدارنده 2-6 mg/min

1-4 mg/min

تاکیکاردی بطنی و فوق بطنی ،

فلوتر و فیبریلاسیون دهلیزی با پاسخ تند در WPW

VT با Qنرمال وعملکرد بطنی نرمال

ضدآریتمی بطنی و فوق بطنی،

کلاس I :IA بلوک کننده کانال Naدر سلولهای دپولاریزه شده میباشد.

Amp 1000mg/10cc

پروکائین آمید

>تزریق وریدی با مانیتورینگ قلبی و بررسی همودینامیک

>در هنگام تزریق حتم" آتروپین و و کلسیم در دسترس باشد.

>با 5سی سی آب استریل تزریقی رقیق شود وبا سرعت 1mg/min تزریق شود.

>در تاکی آریتمی همراه با بلوک درجه 2و3 گره AV و BPکمتر از 90mmHg کنتراندیکاسیون دارد.

>در مسمومیت با دیگوکسین کنتراندیکاسیون دارد.

5 –10 mg/IV slow

در صورت تکرار 30min بعدانجام شود.

یا حد اکثر 15 mg  در سه دوز و هر دوز به فاصله 15 – 20 min

 

تاکی آریتمی های فوق بطنی

(PSVT)

بلوک کننده کانالهای کلسیم، ضد آریتمی کلاس ІVتضعیف کننده خاصیت اتوماتیسیته در گره SA,AV است

Amp 5mg/2cc

وراپامیل(ایزوپتین)

>حتما" با میکرو ست و با پمپ انفوزیون تزریق شود.

>-کنترل HR (HR> 110 قطع شود.) خطر آریتمی

>-کنترلPaCo2 (محرک تنفسی)، جلوگیری از آلکالوز تنفسی،

-با آدرنالین و آمینوفیلین تداخل دارد.

با توجه به علت مورد استفاده تامین میشود.

محلول 1/5000 را باید با 10cc آب مقطر یا D/W5% حل کرده وبا سرعت :

0/02 – 0/06بلوس داده شود.(3-1 سی سی داده میشود).

Max: 20mg/min

برونکواسپاسم در بالغین ف محرک تنفسی و قلیب در کاردیوپولموناری ارست

محرک تنفسی و قلبی ، آگونیست گیرنده های ß1,ß2  ،

( خاصیت برونکو دیلاتوری- مثبت در قلب)

Amp 0/2mg/1cc

ایزوپروترنول

>این دارو به صورت رقیق نشده استفاده شود.

>برای اثر درمانی بهتر ، همراه یک دیورتیک مانند لازیکس داده شود.

>از نشت دارو به علت خاصیت قلیایی شدشد و ایجاد نکروز جلوگیری شود.

>کنترل BP و قند و الکترولیت خون Na,K  ضروری است.

>بعد از تجویز دارو به مدت 30 دقیقه در وضعیت خوابیده باشد و.بمدت 4 –6 h از نظر هیپوتانسیون ارتواستاتیک کنترل شود.

150mg /IV blous

1-3 mg/kg

این دوز هر 5-15 min قابل تکرار است .

دوز نگهدارنده انفوزیون 15 – 30 mg/min میباشد.

کریز HTN و درمان هیپوگلیسیمی ،هیپوگلیسیمی (افزایش انسولین خون):

توجه :

از طریق متسع کردن کانالهای پتاسیمی در سلولهای بتای جزایر لانگرهانس، مانع ترشح گرانولهای حاوی انسولین به خون میگردد.

ضد هیپر تانسیون ، متسع کننده کانلهای پتاسیم ، وازو دیلاتور عروقی ، ضد هیپر تانسیون تیازیدی

Amp 300mg/30cc

دیازوکساید

>در بیماران COPD , BP< 90 mmHg , HR<60   کنتراندیکاسیون دارد.

>حتما" با 10cc آب مقطر رقیق شده وطی مدت حداقل دو دقیقه داده شود.

>از نظر علائم هیپوگلیسیمی و کاهش گلیکوژنولیز در کبد از طریق گیرنده های ß

0/5 – 3 mg/IV و تکرار هر  h 3 –4

 

کنترل تاکی أریتمی های قلبی ، آریتمی های قلبی به همراه مسمومیت دیگوکسین و تیرو توکسیکوز ( طوفان تیروئیدی)

آنتی آریتمی کلاس II بلوک کننده گیرنده های ß1,ß2 اینوتروپیک و کرونوتروپیک منفی

Amp 1mg/cc

ایندرال

(پرو پرانولول)

>با 4سی سی آب مقطر رقیق شود.

>-محلول با دوبوتامین ناسازگار است.

>هیپو و هیپر کالمی بیمار اصلاح شود.

>با داروهایی نظیر آمیودارون و وراپامیل داده نشود.

>نشت دارو باعث نکروز پوست میشود

>-تیتر توکسیک بیشتر از2g/cc  میباشد

10 – 15 mg/kg

در دوزهای منقسم 1mg در 24 ساعت

دیژیتالیزلسیون سریع جهت درمان نگهدارنده در CHF ، فیبریلاسیون دهلیزی، فلوتر دهلیزی، PSVT

مهار کننده پمپ سدیم – پتاسیم ،ATP، کاهش سرعت هدایت از خلال SA, AV node ،  افزایش دهنده Ca++ داخل سلولی

Amp 0/5mg/2cc

دیگوکسین(لانوکسین)

>از صحت IV line  در هنگام تجویز IV  و جلوگیری از نشت دارو و نکروز بافت مطمئن شوید.

>اثرات توکسیک دیگوکسین را تشدید میکند.

>اثرات وراپامیل را آنتاگونیزه میکند.

>کنترل ، مانیتورینگ فاصله QT لازم است.

>سرعت تزریق از 5cc/min بیشتر نشود.

>در کودکان از وریدهای سر استفاده نشود.

1-در احیاء قلبی ریوی یکبار 2/3 – 3/7 meq

2-در هیپرکالمی و هیپر منیزیمی 1 – 2 gr/slow سرعت تزریق نباید از 5cc/min بیشتر شود.

3-تجویز کلسیم گلوکونات باید بر مبنای پاسخ ECG بیمار باشد.

1-در خلال احیاء قلبی و ریوی

2-درمان علامتی والکترو مکانیکال در هیپر کالمی و هیپر منیزیمی

3-هیپوکلسیمی به هرعلت

افزایش دهنده Ca++ پلاسما بنا بر علائم بالینی و ضرورت درمانی – کاردیوتونیک اینوتروپ و کرونوتروپ منفی است.

Amp 10cc/10%

1gr/10cc

1gr : 90 mg

1gr : 4/5 meq

املاح کلسیم دارد.

کلسیم گلوکونات

>دقت از صحت IV line برای جلوگیری از نشت دارو و نکروز بافت

>به هیچ داروی کاتکولآمینی افزوده نشودزیرا باعث تخریب میشود، از رگ جداگانه تجویز شود.

>برای جلوگیری از اثر معکوس بیمار، تهویه مناسب داشته باشد .

>-بیمار از نظر علائمی نظیر هیپو کالمی ، هیپوکلسیمی مانیتورینگ شود.

1 meq/kg به صورت IV و تکرار هر 10min به مقدار 0/5meq/kg

با توجه به ABG  و سطح نرمال Hco3 (24meq/l)

کنترل اسیدوز به دنبال ایست قلبی و تنفسی

درمان کتواسیدوز متابولیکی

در هیپر کالمی و شیفت دادن پتاسیم به داخل سلول

افزایش دهنده بیکربنات پلاسما و افزایش PH خون.

ایجاد آلکالوز در خون و دفع بیکربنات آزاد در ادرار و قلیایی کردن ادرار

Vial:

 50 cc/ 7/5%

50 cc/8/4%

بیکربنات سدیم

>بیمار را از نظر هموداینامیک قلی و فلج تنفسی و دپرسیون تنفسی کنترل کنید.

>-در افزایش منیزیم خون بازتابها ی وتری کاهش می یابد.

>محلول 10% باید با سرعت 150mg/min  انفوزیون شود.

>کنترل برونده ادراری در بیماران بانقص کلیوی در صورتی که برونده ادراری طی چهار ساعت پس از هر دوز کمتر از 100 سی سی نباشد.

در درمان TDP بصورت IV/1gr در عرض 20/min  و در صورت لزوم یک بار دیگر قابل تکرار است.

2-1gr/IV  و سپس هر 6 ساعت تا 4 دوز تکرارشود.

1-تورساید دی پوینت یا  Polymorphic ventricular depoint، آریتمی چرخشی نوک قلب

2-تشنجات مخاطره آمیز در پره اکلامپسی و اکلامپسی

3-هیپومنیزیمی

ضد آریتمی : درمان آریتمی های ناشی از مسمومیت دیژیتال

یون منیزیوم یک کاتیون داخل سلولی است که مکانیزم عمل آن مخالف با یون Ca++ میباشىز

Vial: 50 cc/ 10%

50 cc : 20%

10 cc : 50%

سولفات منیزیم

>در هنگام انفوزیون TNG از میکرو ست استفاده شودو میکروست از جنس غیر PVC باشد.چون

40-80% دارو را به خود جذب میکند.

>انفوزیون با کنترل وضعیت همودینامیک باشد

>در هنگام تغییر شکل دارو از نوع ترانسدرمال به نوع انفوزیون داروی باقی مانده روی پوست به منظور جلوگیری از اور دوزاژ پاک شود.

>در هنگام CPR و استفاده از شوک الکتریکی TNGاز روی پوست کاملا" پاک شود.( خطر انفجار)

بصورت انفوزیون با میکروست با دوز اولیه 5 μg/min تا دستیابی به درمان مورد نظر تا حد اکثر μg/min 60

در BP<90 mmHg  و برادیکاردی کمتر از 50b/min داده نشود.

Unstable Angina –

-  Acute MI

- Crises HTN

فواید بالینی و قلبی عروقی :

1-         دیلاتاسیون عروق کرونری

2-         افزایش جریان خون کولترال

3-         کاهش نیاز میوکارد به o2  و کاهش فرایند ایسکمیک

وازودیلاتور نیتراته :

باعث کاهش پره لود ونیز کاهش آفتر لود میشود.

در بدن باعث تولید اکسید نیتریت میشود که خود باعث فعال شدن گوانیلیل سیکلاز و افزایش گوانین مونوفسفات حلقویLGMP که خود باعث شل شدن عضلات صاف عروق میشود.

Amp 5mg/1cc

Amp 50mg/10cc

 

نیتروگلیسرین

>در هنگام تزریق دیازپام آنرا رقیق نکنید. و به صورت آهسته 5mg/min

تزریق نمائید.

>از نشت دارو جلوگیری شود.( استفاده از ورید بزرگ)

>-کنترل وضعیت تنفسی بیمار هنگام تزریق

2mg – 10 mg IV در صورت لزوم تکرار هر 3 – 4 ساعت

1-آرامسازی بیمار هنگام انتوباسیون

2-ضد تشنج در صرع

3-داروی کمکی در شل کردن بیمار ، همراه یک مخدر برای آرامسازی بیمار وصل شده به ونتیلاتور

ضد تشنج، خواب آور  بنزودیازپینی، شلکننده عضلات مخطط ، افزایش عملکرد مهاری ناقل عصبی GABA در CNS

Amp 10mg/2cc

دیازپام(والیوم)

>به هیچ عنوان از محلول قندی برای رقیق کردن لستفاده نشود

>تزریق IM,SC بعلت قلیایی بودن دارو باعث نکروز میگردد.

>سرعت  تجویز IV  25 –50mg/min میباشد.

>از انفوزیون مداوم وریدی به علت رسوب در رگ توصیه نمیشود

>هنگام استفاده ز فنی توئین به صورت وریدی باید ابزار انتوباسیون و ونتیلاتور و O2 در دسترس باشدهمراه لیدو کائین ، آمینوفیلین و دوبوتامین استفاده نشود.

 

ضدتشنجی:

1gr/IV و سپس 100mg/IV سه بار در روز تجویز میشود

 

آنتی آریتمی :

100mg/q5min  تابرطرفشدن علائم آریتمی یا بروز عوارض دارویی

-کنترل حملات تونیک – کلونیک در صرع گراند مال

- در آریتمی های بطنی (خود کاری و خود تحریکیبطنی) را کاهش میدهد.

ضدتشنج هیدانتوئینی، ضد آریتمی ( کلاس I ) از طریق بلوک کردن کانالهای سدیمیباعث تثبیت غشاء در سلولهای عصبی و قلبی میشود.

Amp: 250mg/5cc

فنی توئین(دیلانتین)

>از تزریق به صورت SC خودداری شوداحتمال آتروفی و ایجاد آبسه استریل

>کنترل وزن و قد در کودکان

>در افراد دیابتی و زخم گوارشی با ااحتیاط مصرف شود.

>کنترل

100-500 mg /IV

100-500 mg /IV

 

 

-به عنوان ضد التهاب در التهاب لارنژ ( لارنژیت)

-به عنوان داروی کمکی در کنترل واکنشهای آنافیلاکتیک(تولید آنتی بادی را کند میکند)

 

1-خاصیت ضد التهابی گلوکوکورتیکوئیدی

2خاصیتمینرالوکورتیکوئیدی

(باعث احتباس سدیم و آب میشود).

اثر متابولیکی : تولید گلوکز از پروتئین و اسید آمینه و لیپو لیز را ارتقاء میدهد.

ساخت آنتی بادی را کاهش میدهد.

Amp:100mg

هیدروکورتیزون

>رنگ محلول زرد شفاف است و در صورت تغییر رنگ استفاده نشود.

>حتما" با محلول NaCl رقیق شود.( محلول قندی باعث رسوب میشود).مانند فنی توئین

>با بیکربنات و لازیکس تداخل وناسازگاری دارد.

>دیژیتال و هیپوکالمی خطر بروز آریتمی در هنگام استفاده از دارو را زیاد میکند.(↓ K+)

>کنترل وضعیت هموداینامیک و برونده ادراری

 

 

0/75 mg/kg به صورت IV به مدت 2-3min و سپس انفوزیون 5-10μg/kg/minدوز بلوس

در صورت نیاز هر 30 دقیقه میتوان تکرارکرد.

Max: 10mg/kg/day

در درمان کوتاه مدت CHF در بیمارانی که با درمان متداول دیژیتال و دیورتیکها و وازودیلاتورها کنترل نمیشود.

مهار کننده آنزیم فسفو دی استراز(بطور مستقیم بدون دخالت گیرنده باعث خاصیت اینودیلاتوری میشود

خاصیت اینوتروپ مثبت و وازودیلاتوری

Amp:100mg/20cc

آمرینون لاکتات(میلرینون)

>از نشت دارو و صحت IV line  مطمئن شوید

>حداکثر سرعت انفوزیون 20meq/h

>کنترل وضعیت الکتریکال و مکانیکال و مانیتورینگ بیمار

>برونده ادراری بیمار حتما" کنترل شود.

>محلول در حال انفوزیون در دراز مدت حتما" تکان داده شود.

>حد اکثر غلظظت محلول 40meq/1000cc

>در هنگام بروز مسمومیت (کاردیو توکسیسیتی) کلسیم ، بیکربنات ، گلوکز هیپرتونیک، و انسولین در دسترس باشد.

10 –40 meq/h

از راه وریدی که حداقل تا 10-20meq/100cc  رقیق شده باشد.

MAX:

200 – 400 meq/day

انفوزیون شود.

1-پیشگیری و درمان کمبود پتاسیم ثانویه به دنبال درمان با دیورتیکهای تیازیدی و لازیکس

2-تخلیه پتاسیم به دنبال لستفراغ شدید ویا درناژ و سوء جذب

3- اسیدوزمتابولیک و آلکالوز هیپوکالمیک

کاتیون داخل سلولی/ جهت اصلاح هیپو کالمی محلول جایگزینی

Vial: 15%

1cc=150mg

1cc=2meq

پتاسیم کلراید