تفکر انتقادی- تعاریف دیگر

سایر تعاریف:

لیپمن در سال
1991  اظهار داشت: «تفکر انتقادی شامل باز سازی و تجدید
نظر و بررسی دقیق افکار است.».

استال، تفکر انتقادی را رشد پیوسته و
منطقی الگوهای استدلال می داند. مور و پارکر، تفکر انتقادی را تصمیم گیری دقیق و
تاملی برای قبول، رد یا به تعویق انداختن قضاوت تعریف میکند.

چت مایر مولف کتاب «آموزش تفکر انتقادی»
عقیده دارد: تفکر انتقادی به معنی قدرت تنظیم کلیات (توانایی ایجاد یک چهار چوب
تحلیلی)، پذیرفتن احتمالات نوین (پرهیز از پیشداوریها) و توقف داوری (تردید سالم و
پرهیز از تعجیل در قضاوت).

چت مایـرز معتقد است‌که‌روشهای آموزش
تفکر انتقـادی در رشته های مختـلف فـرق می کند و بـاید بـه شیوه‌های مختلف توسعه
یابد، آموزش تفکر انتقادی به شاگردان شامل مبادلة اطلاعات نیست، بلکه بیشتر شامل
آموزش دیدگاه‌ها برای تجزیه وتحلیل و تفهیم اطلاعات است(به نقل از: مایـرز،1374:64).

تفکرانتقادی تفکری است که به تحلیل، ارزشیابی، گزینش و کاربرد بهترین راه حل در انسان منجر میشود. (به نقل
از: فورست).

 از نظر جان چافی 1994 تفکر انتقادی فرآیند تفکر را با روش و قاعده کشف میکند که این نه تنها به معنای تعمق هدف مندانه بلکه آزمودن مدرک و منطقی است که ما و دیگران از آن استفاده می کنیم.  یودروایز  1995 ضمن ارائه منتخبی از تعریف های صا حبنظران و پژوهشگران مختلف می نویسد با نظری اجمالی به این تعاریف، به سادگی می توان دریافت که اکثر آنها به پویایی، نظام مندی، هدفداری، مستدل بودن، و منجر به حل مساله شدن تفکر انتقادی اذعان دارند و اغلب بر اصول منطق و یا مهارتهای کلی حل مساله در این زمینه تاکید می کنند.  برآیند این تعاریف را می توان به این صورت عنوان کرد که تفکر انتقادی فرآیندی منظم و هوشمندانه است که در آن اطلاعات جمع آوری شده به طرز ماهرانه ای درک شده و به مرحله کاربرد، تجزیه و تحلیل و ارزشیابی می رسد.

تفکر انتقادی یک مهارت چند بعدی، فرایندی
ذهنی یا شناختی یا مجموعه ای از رویه ها(طرز عمل) است. تفکر انتقادی تفکری مستدل و
هدفمند، نظامدار، تأملی(باز اندیشانه)، معقول، پیامد گرا و مبتنی بر بدنه دانش و
متکی بر ارزیابی و تحلیل همه اطلاعات و داده های در دسترس می باشد. تفکر انتقادی
به تدوین نتایج و مناسبترین و اغلب خلاقانه ترین تصمیم ها، گزینه ها، یا جایگزین
ها می انجامد..

تفکر انتقادی شامل فرا شناخت، ارزیابی
فرد از فرآیندهای استدلال و فکر خود هنگام تفکر، 
برای کمک به تقویت و پالایش مهارتهای تفکر می باشد.

قضاوتها و تصمیم گیری های مستقل برخاسته
از دانش مستدل و توانایی ترکیب اطلاعات در زمینه و بافتی که ارائه شده است. پیشه
پرستاری در جامعه کنونی تعهد به استفاده از سطوح بالایی از تفکر انتقادی را به
همراه دارد. تفکر انتقادی و متفکرین نقاد خصایص ممتازی دارند. بر اساس تعریف فوق
تفکر انتقادی یک فعالیت هوشیارانه پیامد نگر و هدفمند و تحت اراده فرد است. متفکر
نقاد فردی کنجکاو، منصف، حقیقت جو همراه با آزاد اندیشی نسبت به راه حلهایی که
ممکنست تظاهر کنند، می باشد.

واتـسـون و گـلیـزر معتقدند توانایی تفکر
انتقـادی‌، پردازش و ارزشیـابی اطلاعات قـبلی با اطلاعات جدیـد و پیـامد و حاصل
تلفیـق استدلال قیاسی و استقـرایی با فـرآیند حل مسألـه می باشد. آنها اصول
پنجگانه تفکر انتقادی را شامل:  استنبـاط، شناسایی
مفروضـات، استنـتـاج، تعبیر و تفسیر، ارزشیـابی، استدلال های منطقی می دانند.

تعریف واتســون و گلیــزر از تفکـر
انتقـادی پـایه ای بـرای آزمودن تفکر انتقـادی شـد که امـروزه به طـور وسیـعی در سنجش
تفکر انتـقادی به کار می رود و برای اکثر محققیـن در رشته‌های مختلف علمی قابل
قبـول است. (به نقل از: هاون اشتاین و همکاران ،1996، ص 100-101 )

فرایند قضاوت هدفمندی  که برای حل مشکلات و تصمیم گیری  مناسب توسط فرد مدیریت می شود. چنین فرایندی
خطی یا گام به گام  نیست، بلکه انعطاف پذیر
بوده و به فرد اجازه می دهد که نظریه های مورد استفاده، شواهد موجود، معیارها و
ضوابط و ارزش روشهای مور د استفاده را به طور منطقی و به روش استدلالی مورد قضاوت
قرار دهد. (به نقل از : فاشیون)

در سا ل 1980 فاشیون
با  همکاری انجمن فلاسفه و چند دانشگاه
ایالات متحده آمریکا، در مطالعه ای(دلفی) بر اساس نظرات 46  تن از صاحبنظران تفکر انتقادی و پس از بررسی ها
ی لازم، به یک مفهو م اجماعی از تفکرانتقادی و مهارتهای آن دست یافتند. بر این
اساس، تفکر انتقادی به عنوان  یک فرایند
قضاوت خود تنظیم و هدف دار است که سبب حل مشکلات و تصمیم گیری  مناسب در فرد می شود. این فرایند یک فرایند خطی
یا گام به گام نیست، بلکه انعطاف پذیری تفکر انتقادی به فرد اجازه میدهد که
تئوریهای مورد استفاده، شواهد موجود، معیارها،  استاندارها و یا ارزش روشها ی مورد استفاده را
به طور منطقی و به روش استدلالی مورد قضاوت قرا ر دهد. در واقع فرد با استفاده از توانایی تفکر
انتقادی، قادر خواهد بود مشکلات  و مسائل
را بررسی نمود ه و در نهایت نحوه  عمل و
نوع  باوری را که باید داشته باشد تعیین
نماید، که جهت رسیدن به چنین باور و عملکردی، نقش مداخله گرانه مهارتهای شناختی
تفکر انتقادی بسیار چشمگیر است(به نقل از خلیل زاده و سلیمان نژاد 1383).

/ 0 نظر / 53 بازدید